Anasayfa / Genel / Plastik Sanatlarda Kompozisyonun Temel Kuralları

Plastik Sanatlarda Kompozisyonun Temel Kuralları

Plastik sanatlarda kompozisyonun kuralları, kompozisyonun elemanlarını estetik bir düzen kurabilmek için bir araya getirme yöntemidir. Bu anlamda, sanatçının vurgulamak istediği temayı izleyiciye etkili bir şekilde gösterebilmek adına yapıtta bir düzen ve uyum oluşturmak için başvurduğu ilkelerdir. Bu ilkeler yüzyıllar süren sanatsal üretimlerin sonucunda oluşan estetik hazzın izini sürerek günümüze kadar ulaşmıştır. Tarihin farklı dönemlerinde ve farklı coğrafyalarda bambaşka estetik beğeniler geliştirilmiş olmasına rağmen bazı genel ilkeler hemen hemen bütün dünya sanatında uygulanmıştır.

Zıtlık: Kompozisyonun elemanlarını anlamlı bir şekilde okunmasını sağlayabilmek için en sık başvurulan ilkedir. Zıtlık sanat eserinde vurguyu, hareketi ve dengeyi sağlar. Kompozisyonda kullanılan zıtlık kompozisyon elemanlarına göre çeşitlenir. Ölçü, çizgi, renk, doku, biçim gibi elemanların hem kendi içlerindeki zıtlıklardan faydalanmak hem de bu elemanları bir arada kullanılmasından doğacak zıtlıklardan faydalanmak olasıdır. Ön, arka plan oluşturabilmek ve vurgu alanı yaratabilmek zıtlık kullanımından sağlanacak faydaların başlıcalarıdır.

Egemenlik – Odak Noktası: Sanatçının yapıtında ön plana çıkarmak istediği alanı, öğeyi vurgulamak için başvurduğu ilkelerden biridir. Yapıtta kullanılan nesneler ya da elemanların başlıca görevi ilgiyi odak noktasına nesneye yöneltmektir. Odak noktasında yer alan nesne veya nesneler diğerlerinden ayrışır ve farklılaşır. Ölçü, değer, renk, doku bakımından yaratılan zıtlıkların nihai amacı odak noktasında nesne ve nesnelerin farklılaşmasına yardımcı olmaktır.

Görsel Denge: Kompozisyonda kullanılan elemanların birbirleri ile olan ilişkisi gözetilerek yaratılır. Bu ilişkiler de elemanların zıtlığıyla oluşturulur. Dikey ve yatay elemanlar, açık ve koyu ilişkisi, biçimlerin yönü, aralığı, ölçüsü, rengi bu dengeyi sağlamak için kullanılır. Kompozisyon simetrik ve asimetrik olarak iki şekilde bir dengeye sahip olabilir. İki alanın birbirine benzer tekrarıyla oluşan simetrik denge durağan bir kompozisyon oluşturur. Asimetrik denge ise daha dinamik bir etki bırakır ve zıtlıkların düzenlenmesine dayanır.

Ritim: Kompozisyondaki elemanların uyumlu bir tekrar oluşacak biçimde düzenlenmesidir. Müzikte ve şiirde ses ile yakalanan bu tekrar etme yöntemi plastik sanatlarda görsel ögelerle sağlanır ve insan üzerinde duyusal etki yaratmada en güçlü yöntemlerden biridir.  Ritmin düzeni kompozisyonda yaratılmak istenen hareketi belirler.

Bu kuralların yanında kompozisyonda derinlik oluşturan perspektif, izleyiciyi odak noktasına taşıyan hareketi sağlayan yön kuvveti, kullanılan elemanların birbirleriyle ilişkisini etki ve tepkisini oluşturan birlik ve bütünlük,  istenilen temayı dolaysız yoldan izleyiciye yansıtmak için sade ve kısa bir anlatım yöntemi olan ekonomi de sıkça başvurulan kompozisyon kurallarındandır.

Hakkında bilisimegitim

Ayrıca Kontrol Edin

insansı robotlar

Hayatımızı Değiştiren İnsansılar: Robotlar

Çoğunu bilimkurgu filmleriyle düşünmeye başladığımız, geçmişte, “Böyle bir şey olabilir mi?” dediğimiz pek çok gelişmeyi …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Call Now ButtonEğitimler İçin Arayın!